Alle bezoekers van Belgiumdigital hebben één ding gemeen: de liefde voor fotografie.
Velen zijn dolenthousiast en posten meteen hun eerste foto’s, genomen met die langverwachte digitale camera.
Dan komen veelal reacties als “leuk vakantiekiekje” of “leuk, maar niets speciaals” en dan zinkt de moed je in de schoenen. “Wat doe ik toch verkeerd?”, vraag je je dan af. Meestal is het antwoord simpel: je houdt geen rekening met de compositie.
Compositie…door velen gewraakt, door anderen bejubeld, maar feit is dat je met een goede compositie de weg naar een goede foto opent. Daarom deze minicursus met de belangrijkste regels, om je alvast op weg te helpen naar een hoger fotografisch niveau.

Inhoud:
1) Hoe lezen wij (onze hersenen) een beeld?
2) De gulden snede
3) Het gebruik van diagonalen
4) Rangorde van de elementen
5) Het gebruik van massa’s
6) Het gebruik van kleuren
7) Perspectief
8) Het gebruik van plannen
9) Symmetrie en asymmetrie
10) Het gebruik van scherptediepte
11) Beweging

1. Hoe lezen wij (onze hersenen) een beeld?

2. De gulden snede

Je verdeelt het kader horizontaal en verticaal in drie gelijke delen. Waar de lijnen elkaar snijden, ontstaat een krachtpunt. De lijnen zelf noemen we krachtlijnen. Onze hersenen ervaren onderwerpen die zich op een krachtpunt bevinden als “aangenamer”.
Het is dus ten sterkste afgeraden om je onderwerp in het midden te plaatsen!
Als je een zonsondergang of iets dergelijks fotografeert, leg je de horizon best op een horizontale krachtlijn.
Enkele foto’s ter verduidelijking (het gebroken stuk is hier het onderwerp van de foto): Krachtpunt:

De paal staat op een verticale krachtlijn, waardoor je aandacht naar de paal gaat. Het stuk kapotte paal ligt op een krachtpunt waardoor je er (ongewild) op gefocust blijft. Dit beeld voelt “goed” aan.

Nu dezelfde foto, maar met de paal weg van de krachtlijn en het gebroken stuk weg van het krachtpunt:

Oordeel zelf op welke versie de paal en zijn gebroken stuk (het onderwerp dus) het best in beeld komt… Als het nu duidelijk geworden is dat krachtpunten en –lijnen de aandacht naar het onderwerp van je foto brengen, zal je ze hopelijk zoveel mogelijk gebruiken.

Voor de fotografen die graag wat dieper op het onderwerp ingaan, is er ook een topic over de gulden snede.

3. Het gebruik van diagonalen

Rarara… het onderwerp is? Juist ja, op deze manier kun je er inderdaad niet naast kijken. Je ziet, hoe makkelijker we het ons oog maken, hoe beter je onderwerp eruit springt.

4. Rangorde van de elementen

Nog een voorbeeld aan de hand van een foto:

Je ziet deze mooie wagen in de verte aankomen, je hebt je fototoestel in de hand en besluit er snel een foto van te maken. Alles ziet er bij thuiskomst goed uit - scherpte, beweging - en dan stoot je op de vrouw die naast de bestuurder zit. En of je nu wil of niet, je kunt er je ogen niet van afhouden, en deze keer niet omdat ze zo mooi is, maar omdat ze “leeft”. Je ogen en hersenen nemen het levende element vóór het bewegende, met als resultaat dat de vrouw meer in het oog springt dan de wagen.

5. Het gebruik van massa’s

De 2 standbeelden bevinden zich op een krachtpunt. Zoals je intussen weet, kijken we eerst naar onderwerpen die op een krachtpunt liggen, maar in dit geval dus niet.
En waarom niet? Het gebouw is zo dominant aanwezig (en daarbij komt nog de dominerende kleur, zie hoofdstuk 6) dat je oog meteen daarheen getrokken wordt. Enkel de vlaggen kunnen hier storend werken.
Als je deze echter wegdenkt heb je het ideale voorbeeld van hoe je aandacht naar iets getrokken wordt door enkel zijn massa. Massa’s kunnen elkaar ook compenseren om zo tot een evenwichtig beeld te komen.
Stel, je fotografeert een grote olietanker op zee. Om tot een evenwichtige foto te komen kan je dan een klein vissersbootje dat verderop vaart, mee in de foto nemen.

Een ander voorbeeld:

De linkerkant zorgt voor wat tegengewicht voor de rechterkant en dus voor evenwicht in de foto. Dit tegengewicht mag natuurlijk niet zo imposant zijn als je onderwerp, anders vechten de twee om de aandacht van de kijker.

6. Het gebruik van kleuren

Een foto ter illustratie:

l

De snoepautomaat laat de donkere achtergrond (links) en de blauwe muur (rechts) achter zich.